ΑΓΙΩΡΓΙΤΙΚΑ ( 3 )

 Γράφει ο Δημήτρης Αποστόλου - « Ελύμνιος »

« Μον΄ κει χαμαί στον σκοτωμόν εκείνου του θερίου / να χτίσεις μιαν εκκλησιάν τ΄αΐου Γεωργίου / που έρκεται η μέρα του ΄κοστρείς του Απριλίου ».

( παλαιόν άσμα ).

Και τούτο πιστοποιεί πως η μνήμη του Αγίου, ανέκαθεν γιορταζόταν ( και στην ανατολική και στην δυτική εκκλησία ) την 23ην Απριλίου - παρ΄ότι στο ανατολικό εορτολόγιο υπάρχει και η 3η Νοεμβρίου, ως μνήμη θεμελιώσεως του πρώτου φερωνύμου ναού, επί του τάφου του. Να σημειώσω πως το λείψανο του μαρτυρήσαντος Αγίου επί Διοκλητιανού κατά το 303 μ.Χ., μεταφέρθηκε στην πόλη Λύδδα της Παλαιστίνης - την Διόσπολη των αρχαίων ( σημερινό Λοντ - αλ Λιντ ) - όπου και ετάφη.

Η παρακίνηση...

Για να είμαι ειλικρινής...είχα σκοπό με δυό συνέχειες ( που ήδη δημοσιεύτηκαν ) να κλείσω τα « Αγιωργίτικα »...αλλά η ταλαντούχα ( φοιτήτρια Γραφιστικής ) εγγονή μου - η Έλενα - ήταν που δραστηριοποιήθηκε « αφ΄εαυτής » και που ολονυχτίς μολυβογράφησε την κειμηλιακή Αγιονορίτικη Εικόνα του Αη-Γιώργη ( « Τσελεπή » )... αυτή, που πρόγονός μας ναυτικός ( ο Γ.Α - γνωστός και στον Παπαδιαμάντη ) είχε στο πλοίο του ονειρευτεί κι΄ είχε από τον Άθωνα στο σπίτι μεταφέρει... Το μειλίχιο χαμόγελο του καβαλάρη - Άγιου, ο οργισμένος κουλουριαστός Δράκος... και προ παντός το υπερήφανο, άτίθασο πολεμικό φαρί του Κόμητος - Ιππότη...( εδώ η Έλενα « ξεπέρασε » και τον αγιογράφο! )...με παρακίνησαν να συνοδεύσω την ζωγραφιά της εγγονής, μ΄ένα κειμενογράφημα από τον κύκλο των θαυμάτων του Αγίου - το πιο λαοφιλές - ετούτο της « Δρακοκτονίας », σε μια απ΄τις πολλές ποιητικές παραλλαγές ( κάπου 30 όλες! )... Κι΄αν ανατρέξει ο ερευνητής στο πλήθος των ζωγραφικών απεικονίσεων...θα σταχυολογήσει - όμοια πλήθος πληροφορίες - όσες δεν διαθέτει ολάκερη η κειμενογραφία...

Η Δρακοκτονία απ΄την δημοφιλέστερη παράδοση...

Ο Δράκος του νερού!..

Στην παραθαλάσσια πόλη Βερούτη, βασίλευε ο Σέλβιος - πονηρός βασιλιάς, ειδωλολάτρης - μη ελεών τους Χριστιανούς, αλλά κατατρέχων αυτούς - όπως και οι πιστοί του υπήκοοι. Για να τιμωρηθεί η κακία του ( κατά την λαϊκή αντίληψη ), ο Θεός έκαμε να γεννηθεί στην κοντινή λίμνη της πόλης του, ή στο υδραγωγείο...ένας φοβερός Δράκος, ο οποίος κατέτρωγε τους κατοίκους σαν πήγαιναν να πιούν και να προμηθευτούν νερό... Ο φόβος του θανάτου κατέλαβε τους πάντες... καθώς σταμάτησαν τον πηγαιμό στη λίμνη...στερήθηκε δραματικά κι΄η πόλη τους ολάκαιρη - για πάντα - το νερό!..

Βασιλιάς : Μια τραγική πρόταση!..

Συγκεντρωθήκαν τότε όλοι με περίσκεψη και ζήτησαν από τον Βασιλιά να μετοικήσουνε αλλού, κτίζοντας νέα πόλη... Μ΄αυτός - μη θέλοντας να χάσει και λαό και τόπο του - ορκίσθηκε να εκστρατεύσει για την λίμνη...« πάση θυσία » και με κάθε τρόπο, να εξοντώσει το Θεριό!.. Μάταια όμως...γιατί ο Δράκος ήτανε αήττητος!.. Βγαίνοντας μάλιστα απ΄το νερό, άρχισε να κατασπαράζει και να καταστρέφει τα πάντα!.. Τότε, προτάθηκε από τον Βασιλιά στον κόσμο, να δίδεται ημερησίως στο Θηρίο από την κάθε οικογένεια ( με κλήρωση, ή με σειρά ), ένα παιδί - αγόρι ή κορίτσι!.. Η σύγχυση κι΄ απόγνωση συνέτειναν να γίνει αποδεκτή η τερατώδης πρόταση του Άρχοντα...

Η Βασιλοπούλα : Το θύμα!..

Να όμως κάποτε - ο κλήρος που ΄πεσε και η σειρά - στην κόρη την μονάκριβη του Βασιλιά και διάδοχο του θρόνου!.. Το ζήτημα ελύπησε βεβαίως τους κατοίκους - ( και πιο πολύ τον Βασιλιά ) - μα δεν γινότανε αλλιώς!.. Η κόρη οδηγήθηκε στον τόπο καταδίκης της κι΄ απομονώθηκε εκεί... προσμένοντας φρικτό το τέλος!.. Αλλά ο « πανθ΄ορών » Θεός από ψηλά... μερίμνησε για την απαρηγόρητα θρηνούσα κόρη!..

Ο Αη-Γιώργης!..

Γιατί να!..μέσα στα δάκρυά της άκουσε κι΄είδε στη στιγμή το πέρασμα Ιππότη - καβαλάρη!.. Στην πρώτη της την έκπληξη ήρθε μαζί κι΄η ανησυχία της, πως κι΄ο Ιππότης θα κινδύνευε από το μένος του Θηρίου, προτρέποντάς τον μάλιστα να απομακρυνθεί!.. Μα ο Αη-Γιώργης ( γιατί αυτός ήταν ο έφιππος Τριβούνος ), της λέει πως δεν φεύγει...και ας ελπίσει στον Θεό που θα την προστατεύσει!.. Ύστερα προσευχήθηκε αυτός θερμά, κι΄ανέμενε τον Δράκοντα,..ώσπου...

«... μια κονταριά του έριξε βαθιά μέσα στο στόμα / και παρευθείς τον ξάπλωσε κάτω στης γης το χώμα!.. »...

Μετά, απέδωσε την ελευθερία στην Βασιλοπούλα και σε όλη την πόλη το δώρημα του Θεού - το νεράκι!.. Ήταν που τώρα η πόλη ασπάσθηκε τον Χριστιανισμό, χτίζοντας μάλιστα με περισσή σπουδή κι΄ευλάβεια ναό, στη μνήμη του θαυματουργού Αγίου Γεωργίου!.. Και μετά...αρχίσαν τα θαύματα!..

Ο θαυματουργός!..

Αη-Γιώργης ο πολυθρύλητος - των θαυμάτων αυτός : Η διατρυπηθείσα υπό των Σαρακηνών εικών του Αγίου - Ο αιχμάλωτος νέος της Παφλαγονίας - ο υιός του Λέοντος - Ο Θεόπιστος ο απολέσας τους βόας του - Ο ανεψιός του Αμιρά των Σαρακηνών - Ο κατακρεουργημένος στρατιώτης - Ο υιός της χήρας της Μυτιλήνης - Το σφουγγάτο του παιδιού - Ο δαίμων ο εγκλεισθής εις την πέτραν - Το θαύμα της ζώνης του Αγίου - κ.α…κ.α...

Ο προστάτης!..

Αη-Γιώργης - ο των πάντων προστάτης : Της γεωργίας και γης...των βοσκών και ποιμνίων...των εν οδώ περιπατητών...των εν θαλάσση πλεόντων...των εν νυκτί κοιμημένων...και - κατά το γιορταστικό του απολυτίκιο - υπερασπιστής των πτωχών, ιατρός των ασθενών...των αιχμαλώτων ελευθερωτής...κονταροφόρος και δορυφόρος - τροπαιοφόρος αυτός ... των Βασιλέων υπέρμαχος!!..

Δοξαστικό!..

Αη-Γιώργης ο πολυεθνικός και διαδογματικός...ο από τους Μουσουλμάνους αποδεκτός...ο νοερός με ρίζες παλιές - μυθικές, αρχαίων θεών - ηρώων κι΄ημίθεων..ο ιστορικά υπαρκτός - μεγαλομάρτυς της πίστης αυτός - ο λαοφιλέστερος Άγιος της πλατειάς Χριστιανοσύνης!.. Που στην Τέχνη κατέχει εξέχουσα θέση, σε υμνωδίες και σε μελίσματα...σε εικονίσματα και γλυπτά...σε θυρεούς και οικόσημα...σε παντιέρες... σε νομίσματα χρυσά κι΄αργυρά... σε κορώνες και στέμματα...σε λάβαρα, σε σημαίες!..

« Insilencio! »...

Αη-Γιώργης : Στους Προσκόπους παλιά...τον είχαμε Άγιο - Προστάτη...στο φλάμπουρό μας οικόσημο...στην στολή μας ραμμένη πλακέτα... Σαν μαζευόμαστε - κύκλο τα θερινά βράδια της Κατασκήνωσης - ( στην γειτονιά του παράλιου της « Μαράντζας » Αη-Γιώργη ) - στο ιερό μας προσκυνητάρι...το καντηλάκι θυέλλης με την παλλόμενη φλόγα, αιωρίζονταν απαλά μπροστά στο εικόνισμα του Άγιου Ιππότη...που μελωδική μες΄τη νύχτα της σάλπιγγας η φωνή, πρόσταζε Αρχαγγελικά - μυσταγωγικό insilencio... « κοιμηθήτε!! »...

« Η μέρα πάει! / ο ήλιος πάει! / κι΄ο Θεός από ψηλά μας φυλάει!..μας φυλάει! »...

Όπως παντοτεινά ( δεν ξεχνά! )...μας φυλά κι΄ο Αη-Γιώργης!.. Που τιμάμε τη μνήμη του!.. Σήμερα!..

Στους εορτάζοντες ( και μη εορτάζοντες )... ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!..

Δ.Α. - « Ελύμνιος ».

Σημείωση :

Ευχαριστίες οφείλω στην σπουδάστρια Γραφιστικής - εγγονή μου Έλενα Σωτήρα - για την υπέροχη μολυβογραφία που συνοδεύει το σημερινό « Αγιωργίτικο » τρίτο μου κείμενο, Της εύχομαι καλή συνέχιση των σπουδών της...

Πηγές : 1 ). Πέραν των προαναφερθέντων πηγών στα « Αγιωργίτικα (1) & (2) ( βλέπε fb.elymnios 16/4/;26 & 20/4/;26 ), βασικές πηγές στάθηκαν και : α ). Το « Αγιολόγιον της Ορθοδόξου Εκκλησίας » Σωφρονίου Ευστρατιάδου, εκδ.Αποστ. Διακον. της Εκκλ. της Ελλ. ανάτ.1995. β ). Δοκιμιακή μελέτη με τίτλο « Βίος & θαύματα του Αγίου Γεωργίου & απήχησίς των εις την Τέχνην » 1927 - από σπαραγματικό αρχειακό υλικό λυτών εγγράφων του Ι.Τ.Παμπούκη ( Αρχείο Λαογραφικού Μουσείου Λίμνης ). 2 ). Περί του « Αη-Γιώργη Τσελεπή » βλέπε fb.elymnios 8 Νοεμ.2023.