ΤΑ ΠΑΡΑΣΗΜΑ του ΒΑΣΙΛΗ ΛΟΥΛΗ

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Το διήγημα «ΤΑ ΠΑΡΑΣΗΜΑ» αποτελεί μια από τις πιο σπαρακτικές σελίδες της ελληνικής πεζογραφίας

του 20ού αιώνα. Γραμμένο από τον ΒΑΣΙΛΗ ΛΟΥΛΗ, έναν λογοτέχνη που ταύτισε το όνομά του με τη ναυτική ζωή και την ανάδειξη των αδικημένων της κοινωνίας, το έργο αυτό υπερβαίνει τα όρια μιας απλής αφήγησης. Είναι ένα ιστορικό τεκμήριο μιας εποχής όπου η παιδική αθωότητα θυσιαζόταν συχνά στον βωμό της ανέχειας και της κοινωνικής υποκρισίας.

Η παρούσα έκδοση αποδίδει το κείμενο στην πλήρη του έκταση, διατηρώντας αλώβητη τη γλώσσα και τον ρυθμό της παιδικής ψυχής που το υπαγόρευσε.

---

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στις 19 Ιανουαρίου 1955, στη ΣΤΕΓΗ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΩΝ, ο μεγάλος ηθοποιός ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΛΗΝΟΣ ζωντάνεψε με τη φωνή του το γράμμα ενός μικρού παιδιού, συγκλονίζοντας το ακροατήριο. Ο

ΑΓΙΩΡΓΙΤΙΚΑ ( 1ο )

Γράφει ο Δημήτρης Αποστόλου - « Ελύμνιος »

« Αη Γιώργη μου αφέντη μου / κι΄αφέντη καβαλάρη / αρματωμένος με σπαθί / και με χρυσό κοντάρι...». ( Δημώδες ).

Κι΄ο Αη-Γιώργης γιορτάζει στο δεύτερο μήνα - 23 του Απρίλη - της άνοιξης, κι΄είναι ουσιαστικά κινητή εορτή - ακολουθώντας την μεταναστάσιμη « Διακαινησίμου » για λόγους θεσπισμένων κανόνων της εκκλησίας, κι΄είναι ενταγμένη στον κύκλο του γλυκού Αναστάσιμου Έαρος...κι΄είναι μια μέρα « Χαράς Θεού! », δισυπόστατης - θρησκευτικής ευλαβείας από τη μια και οργασμού της φύσεως απ΄την άλλη... που δεν θα μπορούσε κανένας - της άγιας ετούτης ημέρας εορταστής - να

ΑΓΙΩΡΓΙΤΙΚΑ ( 2 )

 ΑΓΙΩΡΓΙΤΙΚΑ ( 2 )

Γράφει ο Δημήτρης Αποστόλου - « Ελύμνιος »

« Αη-Γιώργη με λένε / είμαι απ΄την Καππαδοκία / θέλεις να κάνεις χάρισμα / χτίσε μια εκκλησία / και κάτσε και ζωγράφισε Χριστό και Παναγία / και στη δεξιά της τη μεριά / ζωγράφισε ένα

καβαλάρη / αρματωμένο με σπαθί / και με χρυσό κοντάρι » ( Δημώδες ).

Εμείς όμως, πριν ανηφορίσουμε για το ιστορικό - άμα και γραφικό - Φλωκέϊκο εκκλησάκι του Αη-Γιώργη στο « Βρωμοπόδι » ( πίσω απ΄τους Ελύμνιους Βράχους των « Καναλίων ), ας πάρουμε μια

ΑΓΙΩΡΓΙΤΙΚΑ ( 3 )

 Γράφει ο Δημήτρης Αποστόλου - « Ελύμνιος »

« Μον΄ κει χαμαί στον σκοτωμόν εκείνου του θερίου / να χτίσεις μιαν εκκλησιάν τ΄αΐου Γεωργίου / που έρκεται η μέρα του ΄κοστρείς του Απριλίου ».

( παλαιόν άσμα ).

Και τούτο πιστοποιεί πως η μνήμη του Αγίου, ανέκαθεν γιορταζόταν ( και στην ανατολική και στην δυτική εκκλησία ) την 23ην Απριλίου - παρ΄ότι στο ανατολικό εορτολόγιο υπάρχει και η 3η Νοεμβρίου, ως μνήμη θεμελιώσεως του πρώτου φερωνύμου ναού, επί του τάφου του. Να

Μικρό οδοιπορικό στο Ιπποτικό Negroponte

 

Γράφει ο Δημήτρης Αποστόλου - « Ελύμνιος ».

«... τι να σε λέγω τα πολλά / κ΄εγώ πολλά βαριέμαι / οι Φράγκοι εμηχανεύτηκαν / ωσάν κ΄οι Βενετίκοι / ούτως, ωσάν σε το λαλώ / επιάστη ετότε η Πόλις...»...

« Χρονικόν του Μορέως » 14ος αι.μ.Χ.

Βουβά απομεινάρια κάποιας άλλης μισοδιάφανης εποχής...στέκουν τα Κάστρα κι΄οι Πύργοι της μεσαιωνικής Εύβοιας - του Φραγκο-βενετσιάνικου Νegroponte!.. Από την βορεινή Ιταλία, Τριτημόριοι Τerzieri, με την μακριά longa barba γενειάδα

ΧΑΛΚΙΔΑ: ΤΟ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ ΤΟ 1900

 

Μια σπάνια φωτογραφική καταγραφή από τη βόρεια είσοδο της ΧΑΛΚΙΔΑΣ γύρω στο 1900, όπου δεσπόζει το επιβλητικό ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ.

Η ΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ: ΜΙΑ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΛΥΜΠΕΡΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ «ΤΟ ΚΟΤΣΥΦΙ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ»

 Με αφορμή την πρόσφατη, εξαιρετικά επιτυχημένη παρουσίαση της όγδοης ποιητικής της συλλογής στη Χαλκίδα, η ποιήτρια Κυριακή Λυμπέρη ξετυλίγει το νήμα της δημιουργίας της και μας εισάγει στον εσωτερικό κόσμο του νέου της βιβλίου, ΤΟ ΚΟΤΣΥΦΙ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ (ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΟΡΑΛΛΙ).

ΕΡΩΤΗΣΗ: Κυρία Λυμπέρη, πραγματοποιήσατε πρόσφατα στη Χαλκίδα μια πολύ επιτυχημένη παρουσίαση της όγδοης ποιητικής συλλογής σας. Τι κατεύθυνση έχει γενικά η ποίησή σας;

- Η ποίησή μου έχει κατά το μεγάλο μέρος της χροιά υπαρξιακή. Οι αγωνίες της ύπαρξης, οι πόνοι και οι λαχτάρες, η αναζήτηση του νοήματος και της σωστής πράξης, ο έρωτας ως χαροποιός δύναμη αλλά και ως απουσία, η πλατωνική μελέτη θανάτου με σκοπό να γίνουμε, όσο ζούμε, καλύτεροι άνθρωποι. Ανάμεσα σε αυτά και κάποιες νύξεις κοινωνικού χαρακτήρα. Συχνά αποδιδόμενα όλα αυτά με υπερρεαλιστικές πινελιές και λυρικούς τόνους.



-Τι πραγματεύεται το παρόν βιβλίο; Έχει κάποιους άξονες;



- Να σας πω πως αυτή τη φορά τα ποιήματα δεν είναι ανεξάρτητα αλλά αποτελούν μακροσκελείς σπονδυλωτές συνθέσεις με συγκεκριμένες θεματικές. Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη. Θα μιλήσω πρώτα για τις τέσσερις συνθέσεις του Β μέρους με τίτλους ΣΑΝ ΣΧΕΔΙΑ ΠΟΥ ΒΟΥΛΙΑΖΕΙ, Ν’

Ισημεριακά

Ισημεριακά - Ελύμνια - Επίκαιρα!..

( Χρονογράφημα )

Γράφει ο Δημήτρης Αποστόλου - « Ελύμνιος »

Ισημεριακά

Κάποτε...( πέρασε πάνω από μια γενιά τώρα ), με ρώτησε ο μεγάλος μας Αγιαννιώτης λογοτέχνης - αείμνηστος Γιώργος Παπαστάμος... « Γιατί αυτο-αποκαλείσαι « Ελύμνιος; »... « Επειδή μου θυμίζει το περίκαλλο όνομα της γενέτειράς μου Λίμνης - το αρχαίο Ελύμνιον » του - απάντησα... Κι΄ο μακαρίτης συναίνεσε επαινετικά : « Τότε σε τιμά! » - είπε... Ωστόσο, εδώ ο Παπαστάμος συντυχιακά

ΕΝΑ ΣΠΙΤΙ ΠΟΥ ΨΙΘΥΡΙΖΕΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΣΤΟ ΠΑΛΙΟ ΑΥΛΩΝΑΡΙ

Δημήτρης Σγούρος

ΕΝΑ ΣΠΙΤΙ ΠΟΥ ΨΙΘΥΡΙΖΕΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΣΤΟ ΠΑΛΙΟ ΑΥΛΩΝΑΡΙ

Στην καρδιά του παλιού Αυλωναρίου, εκεί που ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει για να ξαποστάσει, βρίσκεται η συνοικία της Γούβας. Στα στενά σοκάκια της ανάμεσα σε σπίτια που αναστήθηκαν και σε άλλα που αφέθηκαν στη φθορά του χρόνου, στέκει ένα οίκημα

ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΩΓΩΝ ΒΡΑΧΩΝ

ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΩΓΩΝ ΒΡΑΧΩΝ

( Μια λογοτεχνική ματιά στους γκρεμούς του Μάκιστου )

« Βουνό μου εσύ ακούνητο, πώς ήταν κι΄εκινήθης και πέτρα μου απελέκητη και πώς επελεκήθης... ». Γιάννης Κακουλίδης

Γράφει ο Δημήτρης Αποστόλου - « Ελύμνιος »

Το Ιερό

Λίμνη Ευβοίας : 7,5 χιλμ. ανατολικά-παραλιακά και σε χαμηλά προβούνια του Κάνδαλου-Μάκιστου, εφημερεύει ( αιώνες κι΄αιώνες αυτή ) η Μονή Αγίου Νικολάου του « Γαλατάκη » - προστάτου των ναυτικών, χτισμένη ( από ενδείξεις πολλές ) σε προϋπάρχον Ιερό του Ποσειδώνος « Αιγαίου ». Δεν είναι στο σημερινό μου θέμα η ετυμολογική προσέγγιση του προσηγορικού « Γαλατάκη », ωστόσο ένα ( σε βάθος χρόνου ) υπερδισχιλιετές διαχρονικό - διπλοκοσμικό Ιερό, δεν προσεγγίζεται

ΚΑΡΥΣΤΟΣ 1966 ΚΑΡΝΑΓΙΟ

 

Η σύνδεση του CHARLES BAUDELAIRE και του ΓΙΑΝΝΗ ΣΚΑΡΙΜΠΑ με το σύμπαν του EDGAR ALLAN POE

Η σύνδεση του CHARLES BAUDELAIRE και του ΓΙΑΝΝΗ ΣΚΑΡΙΜΠΑ με το σύμπαν του EDGAR ALLAN POE και ειδικότερα με το «ΟΥΛΑΛΟΥΜ» είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, καθώς και οι δύο

λειτούργησαν ως «αγωγός» της σκοτεινής αισθητικής του Poe, ο καθένας με τον δικό του, μοναδικό τρόπο. CHARLES BAUDELAIRE: Ο ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΑΔΕΛΦΟΣ Αν ο Poe έγινε γνωστός στην Ευρώπη, το χρωστάει σχεδόν αποκλειστικά στον BAUDELAIRE. Για τον Γάλλο ποιητή, ο Poe δεν ήταν απλώς ένας συγγραφέας, αλλά ένας «καταραμένος αδελφός» (âme sœur). Η Μετάφραση ως Ιεροτελεστία: Ο

 

« ΣΤΟ ΚΑΡΦΙ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΤΑΛΟ »...

« ΣΤΟ ΚΑΡΦΙ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΤΑΛΟ »...

Γράφει ο Δημήτρης Αποστόλου - « Ελύμνιος »

« Φορολογικά! »...

Δεν ξέρω πως μου ΄ρθε σήμερα...έτσι να γράψω στα πεταχτά, όπως παλιά στα ομότιτλα ευθυμογραφήματά του ο αλησμόνητος Δημήτρης Ψαθάς...που τον δικό του « αντίζηλο » ( ας τον ΄πω « αντίπαλο δέος! » ) Νίκο Τσιφόρο, τον έσπαγε επώνυμα και δισύλλαβα σε « Τσι-φόρο! »... ρίχνοντας σπόντα-καρφί!.. πως « τα ΄κονομούσε » ( σαν τάχα από την είσπραξη φόρων ) απ΄τις θεατρικές και κινηματογραφικές του επιτυχίες... Και βέβαια το σωστό που γνωρίζουμε μερικώς, ( ή κάπου το γράφει κι΄ο ίδιος Τσιφόρος ), είναι πως ό,τι « ΄κονόμαγε » επαγγελματικά απ΄ τις συγγραφικές και τις καλλιτεχνικές του ενασχολήσεις, τα αμοιβόμενα κέρδη διέθετε « μέχρι φράγκο! »...προκειμένου να ταξιδέψει όλη την Ελλάδα και να τριγυρίσει - κυριολεκτικά - ολάκερη την Υδρόγειο!.. Και δεν ήταν τόσο για την

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΕΡΕΤΡΙΑΣ (1904)

Αυτή η σπάνια φωτογραφία από το 1904 αποτυπώνει την υποβλητική ατμόσφαιρα του Αρχαίου Θεάτρου της Ερέτριας στις αρχές του 20ού αιώνα. Η εικόνα προσφέρει μια μοναδική ματιά στον χρόνο, συνδυάζοντας την αρχαία κληρονομιά με το αγροτικό τοπίο της εποχής. ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΕΡΕΤΡΙΑΣ (1904) Στο προσκήνιο δεσπόζει ένας ηλικιωμένος βοσκός με παραδοσιακή ενδυμασία, κρατώντας την γκλίτσα του, μια φιγούρα που υπογραμμίζει την επαφή της καθημερινότητας με τα αρχαία μνημεία εκείνη την περίοδο. Το Μνημείο: Διακρίνονται καθαρά τα ερείπια του κοίλου και της ορχήστρας του θεάτρου. Το θέατρο της Ερέτριας θεωρείται ένα από τα πιο εντυπωσιακά, καθώς είναι χτισμένο πάνω σε τεχνητό λόφο και διαθέτει μια σπάνια υπόγεια δίοδο που συνέδεε τη σκηνή με την ορχήστρα (τη «Χαρώνεια κλίμακα»). Το Τοπίο: Η πεδιάδα που εκτείνεται πίσω από το θέατρο είναι σχεδόν ανεκμετάλλευτη, δίνοντας μια αίσθηση ηρεμίας και ανοιχτού χώρου που σήμερα έχει αντικατασταθεί από τη σύγχρονη δόμηση της πόλης. Η Θέα: Στο βάθος, ο Νότιος Ευβοϊκός κόλπος λαμπυρίζει κάτω από το φως, ενώ στην απέναντι πλευρά διαγράφεται η ακτογραμμή της Βόρειας Αττικής. Οι ορεινοί όγκοι του Ωρωπού και του Καλάμου κλείνουν τον ορίζοντα, δημιουργώντας ένα φυσικό κάδρο απαράμιλλης ομορφιάς. Η φωτογραφία αποτελεί πολύτιμο τεκμήριο για την αρχαιολογική κατάσταση του χώρου πριν από τις εκτεταμένες ανασκαφές και τη σύγχρονη ανάδειξή του.