Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026

« ΣΤΟ ΚΑΡΦΙ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΤΑΛΟ »...

« ΣΤΟ ΚΑΡΦΙ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΤΑΛΟ »...
Γράφει ο Δημήτρης Αποστόλου - « Ελύμνιος »
« Φορολογικά! »...

Δεν ξέρω πως μου ΄ρθε σήμερα...έτσι να γράψω στα πεταχτά, όπως παλιά στα ομότιτλα ευθυμογραφήματά του ο αλησμόνητος Δημήτρης Ψαθάς...που τον δικό του « αντίζηλο » ( ας τον ΄πω « αντίπαλο δέος! » ) Νίκο Τσιφόρο, τον έσπαγε επώνυμα και δισύλλαβα σε « Τσι-φόρο! »... ρίχνοντας σπόντα-καρφί!.. πως « τα ΄κονομούσε » ( σαν τάχα από την είσπραξη φόρων ) απ΄τις θεατρικές και κινηματογραφικές του επιτυχίες... Και βέβαια το σωστό που γνωρίζουμε μερικώς, ( ή κάπου το γράφει κι΄ο ίδιος Τσιφόρος ), είναι πως ό,τι « ΄κονόμαγε » επαγγελματικά απ΄ τις συγγραφικές και τις καλλιτεχνικές του ενασχολήσεις, τα αμοιβόμενα κέρδη διέθετε « μέχρι φράγκο! »...προκειμένου να ταξιδέψει όλη την Ελλάδα και να τριγυρίσει - κυριολεκτικά - ολάκερη την Υδρόγειο!.. Και δεν ήταν τόσο για την κοινή διασκέδαση και ψυχαγωγία που επιδιώκουμε όλοι μας...Όχι! γιατί γι΄αυτόν τον « ψυχαναλυτή » των ανθρώπινων συμπεριφορών - όπου της γης - και « ψυχοανατόμο » της ιστορίας ετούτων των λαών της γης...ήταν « επιστημονικό » λειτούργημα, ας ΄πω ψυχολόγου ή ιατρού, που τις διαγνωστικές του καταγραφές, μας τις άφησε σε πληθωρικές σελίδες πολλών βιβλίων - άντε και τόμων!.. Καταλύτης όλων αυτών των καταγραφών ...το χαρακτηριστικό του πηγαίο χιούμορ κι΄η σάτιρα, που φορές μετατρεπόταν σε σαρκασμό - όχι να διακωμωδήσει τον ανθρώπινο πόνο...αλλά να τον μετατρέψει και να τον γιατρέψει, συμπάσχοντας ο ίδιος με τους « Ανθρώπους και τ΄ανθρωπάκια του! »... « Έλα βρε Νίκο σήμερα να πάμε να ξεδώσουμε λίγο...να ψαρέψουμε! »...του λέγαν φίλοι του σαν έρχονταν συχνά τα παλιά καλοκαίρια στην Λίμνη...Κι΄αυτός - πάντα σκεπτικός και μειλίχιος - απαντούσε : « Α! εγώ έχω τα δικά μου! »... Κι΄όσο για τους « φόρους » και τα κέρδη του...ε! αυτός τα σπατάλησε ( το ΄παμε πιο μπροστά « μέχρι φράγκο » ) και οικονομικά βγήκε χαμένος...Κερδισμένοι όμως βγήκαμε εμείς...που κληρονομήσαμε το καταγραμμένο υπέροχο έργο του!..
Ωκεανογραφικά...
« Στο καρφί και στο πέταλο » λοιπόν...κι΄όχι οι εργασίες του πρώτου στην Ελλάδα « Μουσείου Βιολογικής Ωκεανογραφίας » ( πρώην Συλλογής του « Υδροβιολογικού Μουσείου » του Καθ/του Αναστ. Χρηστομάνου ) που προχωρούν τώρα γοργά με απασχολούν... γιατί η εμπιστοσύνη και βεβαιότητα όλων μας για κάτι σπουδαίο, εναπόκειται πλέον στα κατάλληλα - όσο κι΄και αρμόδια - χέρια της Επιστήμης... Ωστόσο, αναθιβάνοντας στη σφαίρα των αναμνήσεων τα παλιά...συναντάω συχνά την κόρη του μακαρίτη Καθηγητή - την αγαπημένη του « Ελενίτσα » - να περνά συχνά απ΄το μόλις ( πριν μια τώρα γενιά ) εγκαινιασμένο Λαογραφικό μας Μουσείο της Λίμνης και να ρωτά κάθε φορά τις συμβολαιογραφικές διαδικασίες της δωρεάς ( από της αείμνηστης Αικατερίνης Φλώκου - στον Δήμο ), μα και το νομικό καθεστώς που διείπε το Μουσείο αυτό. Με τον αέρα μιας παλιότερης που είχαμε γνωριμίας - και καθώς το ΄φερνε η κουβέντα - εγώ κάθε φορά της υπενθύμιζα και το « τι μέλλει γενέσθαι » του πατέρα της η « Υδροβιολογική Συλλογή », ευαγγελιζόμενος ένα καινούριο Μουσείο στην Λίμνη... Κι΄αυτή με « μάλωνε » κάθε φορά διακριτικά, λέγοντας : « Μη βιάζεσαι Ελύμνιε!..μη βιάζεσαι! »... Ήταν η αρχή του τέλους!.. Γιατί βιάστηκε εκείνη να κάνει την χειρόγραφη διαθήκη της και να δωρίσει την Συλλογή του πατέρα της στον Δήμο. Όπως με την ίδια βιασύνη αποφάσισε να φύγει κι΄ίδια...ιδρύοντας ένα νέο Μουσείο στον τόπο, κι΄αφήνοντας την τόσο τρυφερή εντολή στους λοιπούς κληρονόμους... για την επιμέλεια του αγαπημένου σκυλάκου της!.. Στη μνήμη των επώνυμων αυτών Χρηστομάνων... σήμερα, ένα νέο Μουσείο στην Λίμνη γεννιέται... Ή μάλλον - αναγεννιέται!..
« Φως Ηλίου, Φως Κυρίου »...
« Φως ηλίου θαλπερό / καθαρό / φέγγεις όλο τον καιρό...»... κι΄είναι ποιηματάκι που κάναμε στα αθώα του Σχολείου - άγουρα χρόνια...όμως σήμερα στην άγουρη Άνοιξη, ήλιος και φως είναι κομματάκι θολότρεμο, ομιχλώδες κι΄αχνό... Αν πεις δε από υγρασία, μουλιάζουμε σούρουπο και πρωί - κι΄ άς΄τον Βιζυηνό να τραγουδάει για θαλπερό φως και για καθαρό!.. Ή πάλι - δεν ξέρω - είναι που στα τότε πρώιμα χρόνια μας « βράζαν τα αίματα! »...και που στα ώριμα σήμερα « βράζουμε ( εμείς οι πρεσβύτεροι ) στο ζουμί μας! ».. Μα τι τα γυρεύεις...η λαϊκή σοφία ( και κοιτάξτε στον Καζαμία σας τα « λαογραφικά του μηνός » - γιατί τα ερανίζομαι από ΄κει )...« Μάρτης, γδάρτης, κακός παλουκοκαύτης! ». Και βέβαια, κάτι άλλο ( κι΄αυτό « Καζαμιακό » )...οι λαϊκότροπα λεγόμενες « φουσκοδεντριές! »... Και λέω « λαϊκότροπα », που σημαίνουν το φούσκωμα των ματιών των κλωνιών, έτοιμα να πετάξουν φυλλαράκια και μπουμπουκάκια...( να! ου φούξιες ανοίξανε κι΄όλας τους αρωματικούς φωνογράφους τους )...κι΄άμα πάλι μιλούσα στα πιο μεταφορικά...τότε θα ΄λεγα για το λίμπιντο - την αυξημένη εκείνη ερωτική διάθεση, είτε την σεξουαλική επιθυμία - τον θείο και θεό των αρχαίων Έρωτα, που ζωογόνα συνεπαίρνει και συγκλονίζει φυτά - ζώα - κι΄ανθρώπους!.. «...ωραία που είναι στην αγκαλιά ο ένας του άλλου / γέμισαν έρωτα οι μεγάλες γούρνες / αγαθά σκύψανε τα ζώα μοσκάρια και αγελάδες / σαν να μην ήτανε στον κόσμο πειρασμός κανένας...» - λέει στον Πρώτο Ύμνο της « Γένεσις » ο ποιητής του « Άξιον εστί » Οδυσσέας Ελύτης - και το δανείζομαι απ΄αυτόν...
« Έκαστος περ΄ετέρω! »...
Μην με κακολογήσετε για τούτα τα ερανίσματα!.. Μια ρήση που αποδίδεται στην λόγια αρχαιότητα, πληροφορεί : « Έκαστος περ΄ετέρω γιγνώσκει! »... Όπως - ας πούμε - ο δικός μας Άγγελος Βλάχος « Της μάνας την καρδιά » ερανίσθηκε παραποιητικά από τον Γάλλο Ζαν Ρισπέν...όπως - ας πούμε - ο Αλέκος Σακελλάριος την « Κυρά μας την μαμμή » την διασκεύασε επιτυχώς απ΄το παλιότερο Ιταλικό Σενάριο Il Medico e lo stregone... όπως στα πρώτα του αδόκιμα σχεδιάσματα ο « Πιτιγκρίλι - Σάργκας » Τσιφόρος, ακολούθησε τα χνάρια του Ιταλού σατιρικού Dino Sagre - Pitigrilli ( που είμαι σίγουρος, τον ξεπέρασε! )...όπως - όχι και λίγα « κακοπαθήματα » - των συμπαθέστατων Χοντρού & Λιγνού ( Laurel & Hardy ) του μεσοπολέμου, αντιγράφηκαν ή διασκευάστηκαν, απ΄τα ελληνικά κινηματογραφικά ή θεατρικά σενάρια... Όπως...όπως!.
Το χρονογράφημα
Αγαπητοί φίλοι : Συνήθως τα χρονογραφήματα ( γιατί στα χρονογραφήματα θα κατέτασσα το σημερινό μου ), είναι κομψά - μικρής έκτασης - δημοσιεύματα που αφορούν την επίκαιρη καθημερινότητα. Κι΄αν πάλι φορές έχουν χροιά λογοτεχνική, τότε απορρέουν κι΄απ΄την μείξη συναισθημάτων, που συνταιριάζουν - όπως η λύπη και η χαρά - στο μείγμα της χαρμολύπης!.. Ή όπως το καρφί που πάει ασορτί με το πέταλο!..και μ΄έφεραν στο « Καρφί και το πέταλο » του Ψαθά...που ( συναδελφικά κι΄ομοαίματα ) με παρέπεμψαν στον Τσι-φόρο!.. Ύστερα ήρθε η επικαιρότητα με την χαρά της αποπεράτωσης του Ωκεανογραφικού Μουσείου, αλλά και τις θλιβές οπωσδήποτε αναμνήσεις της μακαρίτισσας « Ελενίτσας » - ( οι χαρμολύπες που πρωτύτερα έγραψα... ). Όσο για τους ερανισμούς... αυτοί πάντα ενδυναμώνουν τα κείμενα κι΄ύστερα - ή αποσύρονται ( όπως οι καταλύτες ) έχοντας πράξει το έργο τους - ή παραμένουν ως στυλοβάτες, περιφρουρώντας το νοηματικό του κειμένου...Έτσι το χρονογράφημα έδεσε με τον τίτλο του... « Στο καρφί και στο πέταλο! »...Θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ( λέω εγώ ) και κείμενο « αχταρμάς! »... Ο μπαρμα Γιάννης ο Σκαρίμπας - είναι σίγουρο - πως θα το ΄λεγε « Ουλαλούμ!..» Και θα ΄χε τα δίκια του...αφού κι΄αυτός πάτησε πάνω στο « Ulaloume » του Edgar Allan Poe!.. για τους δικούς του « Εαυτούληδες! »...Αλλά είπαμε : « Έκαστος περ΄ετέρω γιγνώσκει! »...
Δ.Α. « Ελύμνιος ».
Σημείωση :
Λεπτομερέστερα - κατατοπιστικά στοιχεία της « προϊστορίας » της ( τότε ) « Υδροβιολογικής Συλλογής » Χρηστομάνου, μπορεί να αντλήσει ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης στα προ καιρού κάτωθι δημοσιεύματά μου, του fb elymnios.
α ). 21 Αυγούστου 2024. Λίμνη Ευβοίας - Άγιος Γεώργιος ( Βρυσούλα ) - Υδροβιολογικό Μουσείο Χρηστομάνου - Museum Institute of Moleoular Marine Biology - ( Ενημερωτική προσέγγιση για το ευρύ κοινό και τους νεώτερους ).
β ). 23 Αυγούστου 2024. Λίμνη Ευβοίας - « Μουσείο Βιολογικής Ωκεανογραφίας » - ( Συλλογή Καθηγητού Αναστασίου Χρηστομάνου ).
Η φωτό : Διαδίκτυο.

Δεν υπάρχουν σχόλια: