ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΩΓΩΝ ΒΡΑΧΩΝ

ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΩΓΩΝ ΒΡΑΧΩΝ

( Μια λογοτεχνική ματιά στους γκρεμούς του Μάκιστου )

« Βουνό μου εσύ ακούνητο, πώς ήταν κι΄εκινήθης και πέτρα μου απελέκητη και πώς επελεκήθης... ». Γιάννης Κακουλίδης

Γράφει ο Δημήτρης Αποστόλου - « Ελύμνιος »

Το Ιερό

Λίμνη Ευβοίας : 7,5 χιλμ. ανατολικά-παραλιακά και σε χαμηλά προβούνια του Κάνδαλου-Μάκιστου, εφημερεύει ( αιώνες κι΄αιώνες αυτή ) η Μονή Αγίου Νικολάου του « Γαλατάκη » - προστάτου των ναυτικών, χτισμένη ( από ενδείξεις πολλές ) σε προϋπάρχον Ιερό του Ποσειδώνος « Αιγαίου ». Δεν είναι στο σημερινό μου θέμα η ετυμολογική προσέγγιση του προσηγορικού « Γαλατάκη », ωστόσο ένα ( σε βάθος χρόνου ) υπερδισχιλιετές διαχρονικό - διπλοκοσμικό Ιερό, δεν προσεγγίζεται μονάχα από τις σεβαστές μεν και ευλαβείς χριστιανικές-λαογραφικές παραδόσεις, αλλά υπάρχουν και οι πρότερον άλλες ιστορικές-μυθολογικές του καταβολές, που δεν είναι καλό να αποκόπτονται από ένα πολιτισμό που - καιρό τώρα - παγιωμένα και θεσμικά, χαρακτηρίστηκε μειξογενώς συνώνυμα ( ως «ελληνο-χριστιανικός » ), απ΄το επικρατήσαν θρήσκευμα σε παλιότερα διάδοχα χρόνια του Χριστιανισμού. Γιατί η εικόνα ενός αποϊεροποιημένου - αποελληνοποιημένου Ιερού είναι αρκετά βέβηλη ( για να θυμηθώ και λίγο τον μακαρίτη Φίλιππο Σέρραρντ ). Τα όποια Ιερά, όποιου λαού κι΄όποιου πολιτισμού - απανταχού της γης - χρήζουν ευλάβειας και σεβασμού ως παρακαταθήκη ιερή παλιών δοξασιών, παλιότερων πολιτισμών που τα δημιουργήσαν!.. Αλήθεια, έχετε σταθεί ποτέ μπροστά σε μια Βουδιστική Παγόδα... ή σ΄άλλο θρησκευτικό Ιερό... σ΄ένα λατρευτικό «menhir» ή « dolmen »;.. και πώς να έχετε άραγε νοιώσει!.. Γιατί, η κυρίαρχη ατμόσφαιρα κι΄η ψυχομετρική, συνδέουν συναισθήματα και πνεύμα - ( να θυμηθώ λιγάκι και τον ξεχασμένο Τέσλα!..) - αντίληψη σημερινή της νέας μας γεωπολιτικής.

Πάσα προσβασιμότητα...

Κι΄επανερχόμαστε στα ίδια... Στην παραλία του ιστορικού Μοναστηριού, βρισκόμαστε - σαν σε επίνειο - στην αμμουδιά της Γλύφας...όπου, μετά το πέρας της, κόβεται πάσα προσβασιμότητα προς τ΄ ανατολικά και τα παράλια ( ομοίως και στα ορεινά ). Τόπος δυσπρόσιτος κι’ αφιλόξενος για διστακτικούς…τόπος απροσπέλαστος για τους αδόκιμους…τόπος προσφερόμενος για τους τολμηρούς αναβάτες…τόπος που τα παλιότερα χρόνια ( ως διηγούνται ακόμη ), μπορούσε να προσπελάσει μόνον ο γραφικός μπαρμπα- «Θανάης απ’ του Γκόφνα », ( αφού διέμενε εργαζόμενος στον αδιάβατο στεριανά ορμίσκο του Κόφινα ) και άλλη μια τολμηρή Λιμνιώτισσα, η θεια-Λένη (....), που έκανε οδοιπορικώς την διαδρομή Λίμνη - Χαλκίδα ( για τη σύνταξη του μακαρίτη άνδρα της ) και ξαναγύριζε μονοήμερα παραλιακά, τόλμημα και «αποκοτιά» μαζί, που στα τωρινά χρόνια θα της απέφερε οποσδήποτε και κάποια αγωνιστική διάκριση!..). Παρ’ όλα όμως αυτά…τόπος και χώρος πολύτιμος για την πανίδα της στεριάς και το βενθικό κόσμο της θάλασσας…Για το ζευγάρι βασιλικών αετών που αεροπλοούσε παλιότερα ( δεν ξέρω σήμερα ) στους απορρώγες βράχους, με την ανοδική πορεία των ρευμάτων...Για τις ημιάγριες αίγες - ελευθέρας βοσκής - ( εκεί, στις πανάρχαιες Ομηρικές Αιγές ) που περιφρονούν τους θαλασσογκρεμούς, σκαρφαλώνοντας τον ίλιγγο της αβύσσου!.. Για τους γλάρους και ασημόγλαρους, για θαλασσοκόρακες, πολύχρωμα αλκυόνια, για μύχους ( βουτηχτές επιθετικούς - το ίδιο κι΄ομαδικούς )... για ασημένιες ζαργάνες που κυνηγούν τα σμάρια της αθερίνας… Και για βαρύγδουπους τόνους - όμως ευέλικτους - που κυνηγάνε με παφλασμούς τις σαστισμένες ζαργάνες… για τους διογκωμένους ροφούς με φουσκωμένα τα σβάραχνα και την εκστατική τους ματιά μέσα στις θαλασσοσπηλιές... και για χταπόδια αγνώριστα απ΄ το παραμορφωτικό καμουφλάζ στα ενάλια τα θαλάμια τους, που με τις πετροκόλλητες μύραινες καραδοκούν την αστραπιαία τους λεία!… Για την πληθώρα αγκυλωτών κοχυλιών κι΄ οστράκων ιριδιστών, που μές΄τις τραγουδισμένες « Σεφερικές » σπηλιές…«... μπορείς να τα κρατήσεις μες΄στην παλάμη σου...». Και για τις - άωτες φώκιες - τις μικρές, που μοιρολογούν τις νύχτες σε στίχους « Ελύτειους »… «... των ανθρώπων τα βάσανα!…».

Τα Αρχεία της Πέτρας

Σε τούτο τον κοντινό - αλλά και μοναχικό - από τον άνθρωπο κόσμο…τον κόσμο της (όσης) απείραχτης φύσης, της (όσης) αγρίας κι’ ημιαγρίας ζωής…σε τούτο τον βαρύσκιωτο κόσμο « των γκρεμνών και των βράχων», αλλά και τον ελαφροϊσκιωτο κόσμο ενός - παρήγορα ακόμη - παρθένου οικοσυστήματος, η προϊστορία του παρελθόντος έχει εναποθέσει τις Μήτρες και τα Αρχεία ενός πανάρχαιου Κόσμου!.. Το δίχως άλλο, ο Μάκιστος είναι ένα τέτοιο πετρωμένο Αρχείο…Ένας ολόκληρος άγνωστος Κόσμος στο πλάϊ μας, μές΄τη ραστώνη της καθημερινότητας, μεστής ασκόπων συνηθειών... κι΄ανουσίων φορές συμπεριφορών μας...

Λατομείο Θεών και Γιγάντων

Και σαρώνουνε οι βοριάδες τις φαλακρές φοβερές κορυφές του βουνού…εκεί που ακόμα παλεύουν Γίγαντες και Τιτάνες, κι’ ύστερα παίρνουν στροφή και φόρα καθοδική, γίνονται «τρούμπες» κι’ ανεμοσίφουνα, « κόφινοι » κωνικοί, για να καμουτσικιάσουν από ψηλά με το μαστίγι του Ποσειδώνα την θάλασσα και να ταξιδέψουν δέκα μίλια ως πέρα αλαργινά στην αρχαία Λοκρίδα…λες σαν κι’ο Αίολος, όλο να στέλνει απέναντι μηνύματα συννεφιαστά στο βοιωτό γυιό του Αθάμαντα, πατέρα τραγικό του Φρίξου και της Έλλης... Διάσπαρτο βραχομάνι παντού στους γκρεμνούς του ενάλιου Κάνδαλου, κι’ η μάχη των σκοτεινών στα ριζά Τελχίνων ( γιών όλων του Ποσειδώνα ), με τους αστραφτερούς οξύκανθους πάνω τους Ηλιάδες ( γιοί και παιδιά όλοι αυτοί του Ήλιου )... μάχες των κορυφών και των προπόδων του βουνού…συγκρούσεις αρειμάνιες...όπου... καλά κρατούν!.. Σίγουρα, από τούτο το μυθικό λατομείο των βράχων, άναψε - τρομερά διεκδικητικός - ο πετροπόλεμος Θεών και Ημίθεων, Γιγάντων, Εκατόγχειρων, Τιτάνων... να κάνουνε « ανάστα » όλο τον όγκο τον ανάγλυφο του Μάκιστου, εκτελώντας τα χωματουργικά έργα των ανείπωτων εκείνων γεωλογικών εποχών…Έτσι μαρμάρωσαν πάνω στο μυθοβούνι ιστορίες και μύθοι…Τρίοπες, Θρίνακες, Μάκαρες, Κάρκαβοι, Τελχίνες και Ηλιάδες… Κι΄οι Σελινοί και οι Μέλανες και οι Μίμαντες… πάνω στις φαλακρές «τούρλες» του, πετρώσαν και απολιθώθηκαν - τερατώδεις οι Δράκοι!..

Ανεμούριο των ανέμων...

Κόσμος της σιωπής από τη βορεινή - την πάνω μεριά του βουνού - εκεί που ακινητούν θλιβά και βουβά τα δάση ελάτης…μα ίδια και κόσμος της ταραχής, σαν αχαλίνωτος ξεχύνεται « γεραρός ( Παπαδιαμαντικός ) ο βοριάς » από πέρα την Σκιάθο!.. Κόσμος της ταραχής ξανά των νοτίων ανέμων από την κάτω τη μεριά του Ευβοϊκού, που βασανίζει και ταλαιπωρεί κακοτράχαλες τις ακτές του!.. Γιατί οι βασιλείς που κάνουν κουμάντο σε τούτη την απατηλά « ήσυχη τάχα θάλασσα »... είναι αναμφισβήτητα οι Νοτιάδες : Είναι ο Λίβας - Γαρμπής... και λίγο πιο δυτικά ο Ζέφυρος ή Μπουνέντης. Με αχαλίνωτη δύναμη, φορτσάροντας δέκα και πλέον μίλια απ΄την απέναντι Λοκριδική Στεριά, φρενάρουν ακατάλυτοι στις άγριες ευβοϊκές ακτές... ταλαιπωρώντας, σκαφιδώνοντας και μαστορεύοντας τους εγκρεμούς... παίζουν με θαλασσοσπηλιές και πελεκάν στων βράχων τα αγάλματα παράξενες και φοβερές μορφές...αλληγορικές, αινιγματικές και αλλόκοτες!.. Λιοντάρια και Χίμαιρες, Γαλάτειες και Πολύφημους, Δαμνέους και Γέρηνες, Κάκους και Πέρατους...δυναμικά Μπρατσόλια... κι΄απαίσια Κάτεργα - παλιών περασμένων καιρών εξοντωτήρια... Ένα Αρχείο χαμένων γνώσεων τούτοι οι «βουβοί» θαλασσόβραχοι, κακοτράχαλοι, δύσκολοι, εχθρικοί…Που όμως, αν τους αφουγκραστείς μυστικά...τότε θ΄αντιληφθείς «μυσταγωγικά» και θα ερμηνέψεις την ανερμήνευτη γλώσσα τους... Τη γλώσσα αυτή τη « Σιβυλλική » και παράξενη... που θα σ’ οδηγήσει μέχρι πίσω…στις ξεχασμένες ρίζες μας!..σε μύθους μας Ευβοϊκούς που ταξιδέψανε ως πέρα την « Μεγάλη Ελλάδα », την Σικελία και Εσπερία...και που τις έχουμε τόση ανάγκη σήμερα...αφού συνεχίζουμε να λεγόμαστε ΕΥΒΟΙΩΤΕΣ και ΕΛΛΗΝΕΣ!!..

Στ΄αλήθεια, ο Μάκιστος - Κάνδαλος, είναι ένα βουνό... Βουνό μαζί κι΄ Αρχείο, που συμπυκνώνει μνήμες, με τ΄άλλα βουνά της Πατρίδας μας... Όπως Δοξαστικά κι΄« Ελύτεια » τ΄αποθεώνει ο Νομπελίστας μας Ποιητής :

« Τα θεμέλιά μου στα βουνά - και τα βουνά σηκώνουν οι λαοί στον ώμο τους - και πάνω τους η μνήμη καίει...άκαυτη βάτος!.. ».

Δ.Α. - « Ελύμνιος »

Σημείωση : Το σημερινό δημοσίευμα - ελαφρώς διαφοροποιημένο - αποτελεί επανάληψη του προηγηθέντος την 14η Ιουλίου 2024 δημοσιεύματος με τον τότε υπότιτλο « Σεργιάνι στις παραλίες του Μάκιστου ». Πρόκειται για μια σύνθετη έρευνα πάνω σε ορωνύμια, τοπωνύμια, ακτωνύμια κ.α. σε συσχετισμό με μυθολογικά και ιστοριο-λαογραφικά στοιχεία, δοσμένα με τον έντεχνο λόγο - τον λόγο αυτό των συναισθημάτων - που κάνει τα κείμενα πλέον ευχάριστα, ευκολονόητα, πιο θελκτικά... ( Και τέτοια κείμενα δεν γράφονται εύκολα! )...

Στην φωτογραφία: Το όρος Καντήλι - ο μυθικός Μάκιστος. Από τις φρυκτωρίες των κορυφών του ( « Σημείο » ) μεταδόθηκε « εν μιά νυκτί » στις Μυκήνες η άλωση υπό των Ελλήνων της Τροίας. Στο πλάνο, σμήνη γλάρων αναζητούν τις αρχαίες Αιγές!.. ( Η φωτό - της Ανθής Αποστόλου ).