Εύη Σαραντέα, Συγγραφέας, Ζωγράφος
Απόσπασμα απο ομιλία στη δημόσια συζήτηση για την προστασία
και ανάδειξη του υγροβιότοπου Κωλοβρέχτη στο Θέατρο Παπαδημητρίου στη Χαλκίδα,
την Παρασκευή 7/4/2017. Ομιλία συνοδευόμενη από προβολή 40 εικόνων, στο πλαίσιο
της συζήτησης.
Το παλαιολιθικό Βολέρι κηρύχθηκε αρχαιολογικός χώρος το 1985
και σημειώνεται στους αρχαιολογικούς χάρτες σαν μία από τις σημαντικές
επιφανειακές παλαιολιθικές θέσεις στον ελλαδικό χώρο. Λίθινα εργαλεία που
βρέθηκαν άφθονα στην επιφάνεια του εδάφους στη θέση αυτή της Ν. Αρτάκης, έχουν
εξετασθεί από Έλληνες και ξένους προϊστοριολόγους. Ο αρχαιολόγος -
προϊστοριολόγος Δρ. Χρ. Ματζάνας, ο οποίος μελέτησε στατιστικά τα ευρήματα το
2002, έχει συμπεράνει μεταξύ άλλων και τα εξής:
Η θέση Βολέρι της Ν. Αρτάκης υπήρξε ένας προνομιούχος τόπος
για προϊστορικούς κυνηγούς και νομάδες.
Τα παλαιότερα δείγματα ανθρώπινης δραστηριότητας ανάγονται
πριν περίπου 300.000 χρόνια. Το Βολέρι κατοικήθηκε επί μακρόν, ίσως περισσότερο
από 100.000 χρόνια από νομάδες - φορείς ενός Ανωαχελαίου πολιτισμού, που
μετέδιδαν πιστά από γενιά σε γενιά το στίγμα του προνομιούχου αυτού τόπου. Η
θέση αναγνωρίζεται ως ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, διότι ορισμένες κατηγορίες
λίθινων εργαλείων καλύπτουν περιόδους, που δεν έχουν μέχρι τώρα εντοπισθεί σε
άλλες ελληνικές θέσεις.
Το Βολέρι απέχει περί τα 250 μ. από τον Υγροβιότοπο Λιβάδι.
Η ιδιαιτερότητα και η σπανιότητα αυτής της παλαιολιθικής θέσης έχει την κύρια
αιτία της στην παρουσία μεγάλων βράχων πυριτολίθων (τσακμακόπετρας δηλαδή, μιας
πολύ σκληρής πέτρας), που κατά τους προϊστορικούς χρόνους αποτελούσε πηγή
πολύτιμης πρώτης ύλης για κατασκευή ανθεκτικών λίθινων εργαλείων.
Οι
πυριτόλιθοι, η σκληρότατη αυτή καστανή πέτρα που βρίσκεται στο Βολέρι και στη
Φανερωμένη της Ν. Αρτάκης έχει ηφαιστειακή προέλευση. Προέρχεται από μάγμα που
ανέβηκε από τα έγκατα της Γης στην επιφάνεια, πριν 100 εκατομμύρια χρόνια,
περίπου.
Οι πυριτόλιθοι (τους λέμε και στουρνάρια ή τσακμάκια και
