Γλαύκος

 

Ο Γλαύκος, μια από τις πιο ατμοσφαιρικές και αινιγματικές μορφές της ελληνικής μυθολογίας, ενσαρκώνει το αιώνιο πέρασμα του ανθρώπου από τη γήινη, θνητή φύση στη μυστικιστική επικράτεια του υγρού στοιχείου. Αρχικά ένας απλός αλιέας από την Ανθηδόνα της Βοιωτίας, ο Γλαύκος είδε τη μοίρα του να αλλάζει οριστικά όταν παρατήρησε τα αλιευμένα ψάρια του να ζωντανεύουν και να πηδούν ξανά στο νερό, μόλις ήρθαν σε επαφή με ένα παράξενο, μαγικό χόρτο της ακτής. Η περιέργειά του να δοκιμάσει το ίδιο βοτάνι ξύπνησε μέσα του μια ανεξέλεγκτη, ακατανίκητη λαχτάρα για τη θάλασσα. Βουτώντας στα κύματα, καθάρθηκε από τη θνητή του υποστάση με τη συγκατάθεση του Ωκεανού και της Τηθύος, για να μεταμορφωθεί σε αθάνατο θαλάσσιο θεό με πράσινα μαλλιά, κυματιστή γενειάδα και ουρά ψαριού.

Η δραματική αυτή μετάβαση αποτυπώνεται αριστοτεχνικά στη χαλκογραφία «GLAUCUS TURNED INTO A SEA-GOD» (1731) του Γάλλου χαράκτη BERNARD PICART (1673–1733). Ο Picart συλλαμβάνει τη στιγμή του μεταιχμίου: ο Γλαύκος βρίσκεται ανάμεσα στην ξηρά και το βυθό, κρατώντας ακόμα το βοτάνι κοντά στο στόμα του, ενώ το σώμα του έχει ήδη αρχίσει να αφομοιώνεται από τα κύματα. Στην ακτή, τα εγκαταλελειμμένα δίχτυα και τα αλιευτικά εργαλεία υπενθυμίζουν το παρελθόν του, την ίδια ώρα που η εκλεπτυσμένη μπαρόκ γραμμή του χαράκτη αποδίδει τη δυναμική κίνηση του νερού και την ανατομική ένταση της μεταμόρφωσης.

Η μυθική διαδρομή του Γλαύκου, ωστόσο, δεν σταμάτησε στην αθανασία, αλλά σφραγίστηκε από ένα τραγικό ερωτικό δράμα, όπως το διέσωσε ο Οβίδιος στις Μεταμορφώσεις του. Ερωτευμένος παράφορα με την πανέμορφη νύμφη Σκύλλα, ο Γλαύκος εισέπραξε την αυστηρή απόρριψή της, καθώς εκείνη τρομοκρατήθηκε από την άγρια, αλλόκοτη θαλάσσια μορφή του. Απελπισμένος, κατέφυγε στο νησί της Κίρκης ζητώντας ένα ερωτικό φίλτρο. Η μάγισσα όμως ερωτεύτηκε τον ίδιο τον Γλαύκο και, όταν εκείνος την αρνήθηκε με αφοσίωση στη Σκύλλα, η ζήλεια της Κίρκης στράφηκε εκδικητικά εναντίον της νύμφης. Μολύνοντας τα νερά όπου κολυμπούσε η Σκύλλα με ισχυρά δηλητήρια, η Κίρκη τη μεταμόρφωσε στο διαβόητο θαλάσσιο τέρας των στενών της Μεσσήνης, αφήνοντας τον Γλαύκο να θρηνεί αιώνια για την τραγική μοίρα της αγαπημένης του.